De grens mag dan een stuk folklore zijn maar voor onze voorouders was dat niet steeds geweest. De grens is een duur bevochten afbakening van macht geweest!

De eerste grensafbakening

Wanneer Filips II in 1555 de Nederlanden erft samen met de Spaanse erflanden, begint voor onze contreien het tijdperk van de Spaanse overheersing. In het noordelijke deel van Nederland ontstond er daartegen een sterk verzet. Het noorden was protestant en Filips II was zeer katholiek. Na een verbeten strijd moesten de Spanjaarden het noordelijke deel van Nederland prijsgeven aan de opstandelingen.

Filips II

Het zuidelijke deel riskeerde de Spanjaarden ook te verliezen en deze bloedige oorlog zal 80 jaar duren. Daarenboven is het in heel Europa woelig en de Duitse keizer Ferdinand III mengt zich ook in deze zaak.

Ferdinand wil de vrede in Europa herstellen en de bloedige twisten in de Nederlanden in de kiem smoren. Dit is zeer moeilijk omwille van de strijd tussen de noordelijke protestanten en de zuidelijke katholieken. Maar de keizer, die katholiek is, ziet natuurlijk niet graag dat de noordelijke opstandelingen de zuidelijke katholieke Nederlanden in handen zouden krijgen ten nadele van de Spanjaarden. Bovendien steunt Frankrijk de opstandelingen. De keizer krijgt na veel diplomatieke inspanningen alle Europese mogendheden (behalve Turkije dat een deel van Europa in bezit had) in Münster aan de onderhandelingstafel. Het resultaat hiervan, was de Vrede van Münster in 1648. Dit vredesverdrag klaarde de Nederlandse situatie.

In die overeenkomst wordt de definitieve opsplitsing van de Nederlanden in twee gebieden bezegeld. Er ontstaat een onafhankelijk noorden en een Spaans gebleven zuiden. Waar moet nu die grens liggen? Het werd pragmatisch niet al te nauwkeurig zo aangepakt dat ieder behoudt wat hij heeft daarom duurde het nog vele jaren om de grens definitief vast te leggen. Voor de zekerheid werden er toen al houten palen in de grond geheid en onze eerste grens was een feit!

Willem van Oranje

Het noordelijke gebied wordt een zelfstandige protestantse republiek. Maar er is nog een stuk katholiek gebleven gebied, veroverd op de Spanjaarden, tussen de grote rivieren in Nederland en de Zuidelijke Nederlanden. Daarom heeft het Verdrag van Münster voorzien dat deze streek een wingewest van het Noorden wordt dat bestuurd wordt door Den Haag. Men noemt deze streek ook wel de ’Generaliteitslanden’.

Wilt u meer weten, bezoek ons museum het MAG (Museum Aan de Grens) in ’t Kaske, Dorp 64, Poppel.

Elke tweede zondag van de maand van 14.00 tot 17.00 uur of bezoek het na afspraak met een gids.

Afspreken kan via info@nicolaus-poppelius.be of telefoneer met Karin 00 32 474 72 94 04.