De Europese hoornaar is één van de grootste inheemse wespensoorten van Europa. In mijn jeugdjaren noemden wij ze 'paardenwesp'. Mijn ouders hadden Brabantse trekpaarden op de boerderij en als die beesten bij warm weer in het zweet stonden, vormden ze blijkbaar een lekkernij voor de wespen. De angel van een hoornaar is langer dan die van een gewone wesp waardoor het gif veel dieper in de huid ingespoten wordt. Zelfs een paard voelt dat! De steek is daardoor ook pijnlijker dan een gewone wespensteek al zit er dan wel minder gif in.
In tegenstelling tot wat veel mensen denken, steekt de wesp niet met haar twee voelsprieten maar wel met de angel helemaal achteraan op het spitse achterlijf. Daar zit de legboor om eitjes te leggen. Die legboor is uitschuifbaar, kan tot 6 mm lang zijn en is dus ook bruikbaar voor verdediging. Dit betekent dat een Europese hoornaar verschillende keren na elkaar kan steken. Enkel de vrouwelijke werksters of de koninginnen hebben een legboor, de mannetjes kunnen dus niet stelen!
Europese hoornaars zijn jagers en geen zoeteklauwen. Voor ons mensen zijn ze ongevaarlijk. Ze worden pas agressief bij gevaar of voor zelfverdediging en het verdedigen van een nest. Blijf rustig en kalm, ga zeker nooit wild kloppen en zwaaien of slaan en houd afstand van een nest. Het eten van de hoornaar bestaat voornamelijk uit insecten ( vliegen, kevers, vlinders of andere wespen ). Ze jagen als één van de weinige wespensoorten ’s nachts en hebben twee imposante grijpkaken die een kever zo doormidden knippen. (zie foto in bijlage)
De koningin hoornaar ( tot 4 cm lang ! ) begint in het voorjaar met de bouw van een nest ter grootte van een bleke en groot uitgevallen tennisbal. De vliegopening zit altijd helemaal onderaan. Aanvankelijk worden enkel vrouwelijke werksters geboren die het nest en de larven onderhouden. Later komen ook nieuwe koninginnen en mannelijke hoornaars tot leven. Die zullen paren waarna de mannetjes sterven en de koninginnen een winteronderkomen zoeken. In het volgende voorjaar begint de cyclus gewoon opnieuw.
Deze beestjes goed in beeld krijgen is een lastige klus. Mijn ervaring is dat dit het best lukt met een smartphone. Je kan heel dichtbij gaan tot vlak voor of boven het insect, als je rustig en kalm beweegt zal de hoornaar gewoon blijven zitten. Let wel heel goed op de scherpstelling via je scherm want zelfs de betere smartphones hebben het lastig met het mooi egaal scherpzetten. En vergeet niet dat een Europese hoornaar vooral geelzwart met een streepje rood is, juist ja, een Belgische vlag!
Fons Adams